De geschiedenis van het quilten: van noodzaak tot duurzame hobby.
Stel je voor: je hebt een doos met lapjes stof. Misschien zijn het oude kledingstukken, een stukje van een favoriet gordijn of restjes van een project dat je net hebt afgemaakt.
Voor de een is het een rommeltje, maar voor een quilter is het een schatkist. Quilten is veel meer dan alleen stofjes aan elkaar naaien.
Het is een warme, creatieve wereld waarin je met je handen iets moois en nuttigs maakt. Het is een manier om even helemaal tot rust te komen, je hoofd leeg te maken en iets te creëren wat jarenlang mee kan gaan. En het allerleukste? Je kunt er ook nog eens heel duurzaam mee bezig zijn. Laten we eens duiken in de wereld van quilten, vanaf de allereerste beginnersstap.
Wat is quilten eigenlijk?
Op zijn simpelst gezegd is quilten het vastnaaien van drie lagen stof op elkaar. Je hebt een bovenlaag (de top), die is meestal gemaakt van lapjes die je aan elkaar hebt genaaid.
Dat noem je patchwork. Dan heb je de tussenvulling, de vulling die zorgt voor de warmte en de dikte. En tot slot de onderlaag, de backing.
Alles wordt bij elkaar gehouden met een speciale steek: de quiltsteek. Dat kan met de hand, maar ook met de machine.
Dat stikpatroon op je quilt heet het quiltwerk. Het zorgt niet alleen voor de stevigheid, maar geeft je quilt ook een prachtige textuur en een eigen uitstraling. Dus: patchwork is de bovenkant maken, quilten is de lagen aan elkaar vastmaken.
Waarom is dat nu zo'n fijne bezigheid, vraag je je misschien af? Nou, ten eerste is het een heerlijke mindful bezigheid.
Je bent even helemaal in het nu bezig met je handen. Het ritmische bewegingen van het naaien of stikken werkt rustgevend.
Daarnaast maak je iets wat écht waarde heeft. Een quilt die je zelf hebt gemaakt, met lapjes die misschien een verhaal vertellen, is onbetaalbaar. En het is een hobby die je heel goed duurzaam kunt invullen. Je kunt restjes stof gebruiken, oude kleding upcyclen tot een prachtig project. Zo geef je materialen een nieuw leven en maak je iets moois voor jezelf of om cadeau te geven.
Hoe begin je met quilten?
Je hoeft echt geen expert te zijn om te beginnen. Met een paar basisdingen kom je al een heel eind. Je hebt in ieder geval goede scharen nodig, liefst een speciale quiltsschaar die makkelijk door meerdere laagjes stof knipt.
Een goede naald is essentieel. Voor het meten en snijden van je lapjes is een snijmat en een liniaal onmisbaar.
Een rolmes maakt het snijden van rechte lijnen veel makkelijker. En natuurlijk garen. Quilters gebruiken vaak een stevig katoenen garen.
Je kunt beginnen met een eenvoudige naaimachine. De meeste huishoudmachines kunnen dit werk prima aan. Zo'n machine heb je vaak al voor €150 tot €300.
Je kunt ook met de hand beginnen, dat kost bijna niets, alleen wat naalden, draad en lapjes.
Zoek op YouTube maar eens naar "hand quilten voor beginners". Het allereerste project dat veel beginners maken is een quiltje voor op de babykamer of een kleiner kleedje voor op de bank. Kies voor eenvoudige vormen, zoals vierkanten of rechthoeken. Je zult zien dat je na een paar avondjes naaien al een leuk blokje af hebt.
Een basis quilt kit, met lapjes en patronen, kost vaak tussen de €30 en €60. Dat is een perfecte start om te kijken of het iets voor jou is.
Het is het beste om te beginnen met katoenen stoffen. Die zijn makkelijk te verwerken en niet te duur.
Bijna elke stoffenwinkel heeft wel een hoekje met restjes katoen. Die zijn perfect voor je allereerste projectjes.
Quilten door de eeuwen heen
Quilten is ontstaan uit pure noodzaak. In vroegere tijden was stof een kostbaar goed.
Niemand gooide zomaar een oud kledingstuk weg. Een gat in je broek? Dan werd het gat gedicht met een lapje.
Een jas die te klein werd? De stof werd hergebruikt voor een deken of een kussen.
Zo ontstond het idee om lapjes te verbinden om iets stevigs en warms te maken. Deze eerste quilts waren niet zozeer voor de sier, maar om mensen warm te houden in koude huizen. Ze waren functioneel en gingen jaren mee.
Je ziet deze praktische oorsprong nog steeds terug in de "patchwork" techniek. Later, vooral in de 19e eeuw in Amerika, veranderde er iets.
Quilten werd een sociale bezigheid. Vrouwen kwamen bij elkaar in "quilting bees".
Ze deelden kennis, patronen en verhalen. Een quilt maken werd een manier om een boodschap door te geven, om een verhaal te vertellen over familie, over het leven of over de hoop voor de toekomst. Tegenwoordig is quilten wereldwijd een geliefde hobby. Het is niet langer een noodzaak, maar een manier om je creativiteit te uiten.
En steeds vaker zie je dat de oude principes van "geen verspilling" weer centraal staan. Mensen upcyclen weer massaal oude stoffen voor hun projecten.
Van noodzaak naar duurzame hobby
De geschiedenis van quilten maakt het tot een perfecte hobby voor wie duurzaam wil leven. De oorsprong zit 'm in het hergebruik van materialen. Dat is precies wat "upcyclen" nu inhoudt.
In plaats van nieuwe stof te kopen, kun je een prachtige quilt maken van oude spijkerbroeken.
Een spijkerbroek heeft een mooie textuur en is supersterk. Of denk aan oude overhemden, t-shirts of lakens.
Een oud laken van €2 bij de kringloop wordt de backing van je quilt. Een stapel oude t-shirts van €1 per stuk wordt een prachtige "t-shirt quilt". Ontdek de beste kledingstukken om te upcyclen tot een quilt; zo bespaar je geld en ben je veel milieubewuster bezig dan wanneer je alles nieuw koopt. Het is ook een manier om je eigen footprint te verkleinen.
Fast fashion zorgt voor gigantische afvalbergen. Door die ene spijkerbroek die je niet meer draagt om te toveren tot een quilt, red je die stof van de afvalberg.
Bovendien maak je iets van hoge kwaliteit dat lang meegaat. Ook oude linnen lakens en gordijnen zijn een schat voor de quilter. Een goed gemaakte quilt gaat een leven lang mee. Soms wordt hij zelfs doorgegeven van generatie op generatie.
Dat is pas duurzaam. Je investeert tijd en liefde in iets wat waarde behoudt.
Zo combineer je een ontspannende hobby met een bewuste levensstijl. Dat voelt dubbel zo goed, vind je niet?
Praktische tips voor je eerste duurzame quilt
Als je wilt starten met een duurzame quilt, hoef je echt de deur niet uit om dure stoffen te kopen. Kijk eerst eens goed in je eigen kast.
Welke kledingstukken draag je niet meer? Misschien heb je nog oude lakens of gordijnen liggen.
De lokale kringloopwinkel is ook een walhalla voor quilters. Je kunt daar vaak voor €1 tot €5 per stuk grote lappen stof kopen. Let wel op dat het bij voorkeur katoen is, want dat naait het makkelijkst.
Synthetische stoffen kunnen smelten onder de hitte van je strijkbout, dus wees daar voorzichtig mee. Verzamel een doos vol lapjes in een kleurenpalet dat je mooi vindt. Begin klein.
Een quilt van 100x150 cm is een prachtig doel. Je hebt ongeveer 20 lapjes nodig van 20x20 cm om een eenvoudig kleedje te maken. Teken je patronen uit en zorg dat je alle lapjes op dezelfde grootte snijdt. Dit maakt het naaien veel makkelijker.
Een handige tip: strijk je lapjes na het wassen en knippen. Strijken is het halve werk en zorgt voor strakke naden.
En tot slot: geniet van het proces. Het maakt niet uit of een lijn hier en daar een beetje scheef is. Dat maakt je quilt juist uniek en met de hand gemaakt. Veel plezier met naaien!